عنوان : استفاده از فناوری نانو برای کنترل دارورسانی در موضع سرطان

تاريخ : 1387/05/02

محققین دانشگاه UCLA موفق به توسعه روش کنترل شده ای در دارورسانی گردیده اند که با آن می توان دارو را در محل خاصی قرار داد، بطوری که سیستم ایمنی قادر به شناسایی آن نباشد. این یافته می تواند روش های جدیدتر و موثرتری را برای درمان سرطان و سایر بیماری ها در دسترس قرار دهد.

نتایج این مطالعه که در ژوئن سال جاری در مجله ACS Nano منتشر خواهد شد نمونه ای از توانایی های متعدد و قابل توجه مواد نانو در کاربردهای بالینی برای درمان بیماری های مختلف شامل سرطان، اختلالات غدد درون ریز و بیماری های قلبی- عروقی می باشد.

محققین فوق از لایه های نازک پلیمری در مقیاس نانو برای تهیه نوعی محفظه نگه دارنده و کنترل کننده آزادسازی دارو بهره برده اند. داروی به کار رفته در این آزمایش ها از دسته داروهای ضد التهاب بوده و قطر هر لایه به کار برده شده پلیمری حدود چهار نانومتر است. لایه های به کار رفته نسبت به روکش های معمول مورد استفاده در دارورسانی بسیار نازک ترند.

به گفته گنهونگ چنک، استاد میکروب شناسی، ایمونولوژی و ژنتیک ملکولی با استفاده از این سامانه می توان آزادسازی دارو را آهسته نموده و طول آزادسازی را به مدت چندین هفته یا ماه افزایش داد. وی می گوید: «دارویی که بصورت خوراکی یا از طریق وریدی تجویز می شود در کل بدن جریان یافته و نسبتا با سرعت زیاد از بدن دفع می گردد. استفاده از سامانه دارورسانی برای رساندن دارو در منطقه خاص و کنترل دقیق آزادسازی آن بخصوص در مورد داروهای شیمی درمانی می تواند بطور چشمگیری از عوارض جانبی آن بکاهد.

محققین فوق تراشه های بسیار ریزی را با لایه های پلیمری در ابعاد نانومتر روکش دادند و به این ترتیب آنها را نسبت به سیستم دفاع طبیعی بدن غیر قابل رویت کردند. پس از مشاهده این نتیجه داروی ضد التهاب دگزامتازون را بین لایه های پلیمری محبوس نمودند. با کاشتن سامانه فوق در بدن موش آزمایشگاهی، محققین مشاهده کردند که لایه های حاوی دگزامتازون بیان سیتوکائین ها (پروتئین هایی که از سلول های سیستم ایمنی برای آغاز پاسخ به مهاجم خارجی آزاد می شوند) را تضعیف می نمایند. برای مقایسه پاسخ ایمنی از موش هایی که فاقد سامانه کاشته شده بودند و همچنین موش هایی که سامانه بدون روکش در بدن آنها کاشته شده بود، استفاده شد. بروز پاسخ التهابی در بدن موش هایی که سامانه بدون روکش دریافت کرده بودند منجر به دفع سامانه کاشته شده، بدون مشاهده اثر خاص دارو گزارش گردید. اما پاسخ موش هایی که  فاقد سامانه بودند با موش هایی که سامانه روکش دار در بدن آنها کاشته شده بود، عملا مشابه بود. این نتیجه نشان می دهد که روکش پلیمری به کار رفته بطور موثری قادر به پوشاندن سامانه از اثر سیستم دفاعی بدن می باشد.

پیش بینی می شود که بتوان از فناوری فوق به عنوان ابزاری موثر در دارورسانی همزمان چند دارو، کنترل توالی آزادسازی داروها از یک سامانه مشترک و افزایش طول زمان کاربرد تجهیزات کاشتنی معمول مانند استنت های قلبی و چک گرهای مداوم قند خون استفاده کرد. در مورد شیمی درمانی، استفاده از این سامانه می تواند منجر به افزایش اثربخشی درمانی داروهای مورد استفاده و کاهش عوارض جانبی آنها شود. بعلاوه، با گسترش کاربرد تجهیزات کاشتنی در کنترل سلامت بیماران قلبی- عروقی، می توان از فناوری فوق به عنوان راهکاری برای افزایش زمان کاربرد این تجهیزات استفاده کرد. موفقیت این روش منجر به حذف برخی جراحی های غیر ضروری شده واثربخشی ترفند درمان را بهبود خواهد بخشید.

     به گفته این محققان هنگامی که بیمار، همانند سرطان سینه، مبتلا به یک نوع سرطان در موضع خاصی از بدن خود می باشد، داروهای تجویز شده مستقیما به آن محل هدف گیری نمی شوند. اما چنانچه ما بتوانیم درمان را موضعی کنیم و در آن محل آزادسازی دارو را کنترل نماییم، احتمال درمان موثرتر با بروز عوارض جانبی کمتر در بیمار بیشتر خواهد بود.